Türkiye nüfusunun %20’sini barındıran İstanbul, son yıllarda hızla batıya yanlışsız genişliyor. İLKE Vakfı tarafından hazırlanan kapsamlı rapora göre, megakentin nüfus dinamikleri kıymetli değişimler gösteriyor. Özellikle Beylikdüzü, Esenyurt ve Başakşehir üzere ilçelerde nüfus süratle artarken, Fatih, Kadıköy ve Şişli üzere merkez ilçelerde ise azalma eğilimi gözlemleniyor.

Rapora nazaran, İstanbul’da nüfus en ağır şekilde Esenyurt, Küçükçekmece, Pendik, Ümraniye ve Bağcılar ilçelerinde toplanıyor. Bu beş ilçe, kent nüfusunun %25’ini barındırıyor.

İLKE Vakfı yetkilisi Ahmet Sait Öner, İstanbul’daki demografik değişime ait şu değerlendirmelerde bulundu:

Fatih, Kadıköy ve Şişli üzere ilçelerde nüfus düşüşü yaşanıyor.

Beylikdüzü’nde son 10 yılda nüfus %67 arttı.

Başakşehir ve Esenyurt üzere çeper ilçelerde de önemli nüfus artışı gözlemlendi.

Fatih ilçesinde nüfus %16 oranında azaldı.

Bu değişimin şehirleşme, ekonomik faktörler ve doğurganlık oranlarıyla ilişkili olduğu ifade ediliyor.

Raporda, tek kişilik hanelerin artış gösterdiği vurgulanıyor. Özellikle Kadıköy, Şişli ve Bakırköy’de her dört haneden birinde yalnız yaşayan bireyler bulunuyor. Öner, bu değişimin kentleşme ve kişiselleşme trendleriyle temaslı olduğunu belirtiyor.

Doğurganlık oranlarının, ekonomik faktörlerden çok kültürel kodlarla irtibatlı olduğu belirtilen raporda, şu tespitler öne çıkıyor:

Esenyurt, Sultanbeyli, Sultangazi ve Sancaktepe üzere ilçelerde doğurganlık oranları yüksek.

Beşiktaş, Şişli, Kadıköy ve Bakırköy üzere ilçelerde ise bu oran epeyce düşük.

Bu durum, İstanbul’un demografik yapısında bölgesel farklılıkların bariz hale geldiğini gösteriyor.

İstanbul, Türkiye’nin gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) üçte birini üretmesine rağmen, gelir adaletsizliğinin en yüksek olduğu metropoller ortasında birinci sırada yer alıyor.

Sultanbeyli ve Sultangazi, gelir eşitsizliğinin en derin hissedildiği ilçeler olarak öne çıkıyor.

Beykoz ve Sarıyer üzere ilçelerde ise mahalle içi ekonomik uçurumlar bariz biçimde hissediliyor.

Öner, “Beykoz ve Sarıyer’de hem en yüksek gelir kümesine hem de en düşük gelir kümesine mensup bireyler yan yana yaşıyor” diyerek İstanbul’daki ekonomik farklılıkların altını çizdi.

En Kıymetli İlçeler

İstanbul’daki kiralar da ilçelere nazaran büyük farklılıklar gösteriyor. Rapora nazaran:

Esenyurt’ta ortalama kira 15 bin 500 TL ile en düşük düzeyde.

Sarıyer’de ise ortalama kira 60 bin TL’ye ulaşıyor.

Şişli, Kadıköy ve Fatih ticaret ve finans merkezi olarak öne çıkarken, Esenyurt ve Tuzla’nın sanayi bölgeleri olarak öne çıktığı belirtiliyor.

Raporda, İstanbul’un nüfusunun önümüzdeki yıllarda batıya yanlışsız genişlemeye devam edeceği, merkez ilçelerde ise nüfusun azalmayı sürdüreceği öngörülüyor. Kentleşme dinamikleri, ekonomik şartlar ve toplumsal yapılar, bu değişimi hızlandıran faktörler ortasında yer alıyor.