Rusya’nın Tehdidi ve ABD’nin Güvenlik Siyasetleri Tasaları Artırıyor
Avrupa ülkeleri, ABD’nin kıtadaki güvenlik taahhütlerinin azalması ve Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik akınlarının devam etmesi nedeniyle savunma siyasetlerini yine gözden geçirmektedir. NATO’nun güvenliğinin sorgulanmaya başlamasıyla birlikte, birçok Avrupa ülkesi mecburî askerliği yine getirme fikrini tartışmaktadır.
Rusya’nın askeri kapasitesinin 2022 yılına kıyasla daha büyük ve daha güçlü hale geldiği belirtilmektedir. Heidelberg Üniversitesi Siyaset Bilimi Enstitüsü’nden Alexandr Burilkov, Rusya’nın bilhassa Baltık ülkeleri ve Avrupa’nın doğu sonlarına yönelik saldırgan bir tavır içinde olduğunu tabir etmektedir. Yapılan araştırmalar, Avrupa’nın Rusya’nın tehdidine karşı 300.000 ek askere muhtaçlık duyabileceğini ortaya koymaktadır.
Ancak birçok Avrupa ülkesi, mecburî askerliğin yine getirilmesine sıcak bakmamaktadır. Bilhassa Fransa ve İngiltere üzere ülkeler, mevcut askeri işçi sayısını artırmakta zorlanmaktadır. Avrupa genelinde yapılan anketler, Fransa’da %68, Almanya’da ise %58 oranında mecburî askerliğe dayanak olduğunu göstermektedir. Lakin İtalya ve İngiltere’de halkın bu hususta bölündüğü, İspanya’da ise mecburî askerliğe karşı çıkışın daha fazla olduğu görülmektedir.
Bazı Ülkeler Alternatif Tahliller Arıyor
Soğuk Savaş’ın sona ermesinin akabinde birçok Avrupa ülkesi mecburî askerliği kaldırmıştır. Lakin, Yunanistan, Kıbrıs, Avusturya, İsviçre, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Norveç ve Türkiye üzere ülkelerde bu uygulama devam etmektedir. Son yıllarda, Rusya’nın Kırım’ı ilhak ettiği 2014’ten sonra Litvanya’da, 2017’de İsveç’te ve 2023’te Letonya’da zarurî askerlik yine yürürlüğe sokulmuştur.
Ancak NATO’nun en büyük Avrupa’daki beş üyesi olan Fransa, Almanya, İngiltere, İtalya ve Polonya, şu an için mecburî askerliği geri getirme planı yapmamaktadır. Polonya, 2008’de kaldırdığı zarurî askerlik yerine, 2027 prestijiyle her yıl 100.000 sivilin askeri eğitimden geçirilmesini öngören istekli bir program başlatmayı planlamaktadır. Almanya’da ise mümkün yeni başbakan Friedrich Merz, gençlerin askeri yahut toplum hizmeti yapmasını mecburî kılan bir sistemin tekrar uygulanabileceğini tabir etmektedir.
İngiltere, mecburî askerlik yerine savunma harcamalarını artırma yoluna gitmektedir. Kabine Bakanı Pat McFadden, zorunlu askerliğin tekrar gündeme alınmayacağını, lakin savunma bütçesinde kıymetli bir artış yapıldığını duyurmuştur. Fransa’da ise Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, zarurî askerlik için lojistik altyapının yetersiz olduğunu lakin sivil iştirakin teşvik edileceğini açıklamıştır.
Batı ve Doğu Avrupa Ortasında Farklı Yaklaşımlar
Savunma siyasetlerinde Doğu ve Batı Avrupa ortasında bariz farklar olduğu söz edilmektedir. Finlandiya gibi, Sovyetler Birliği tarafından 1939’da işgal edilen ülkelerde zarurî askerlik hala devam etmektedir. Finlandiya, Avrupa’nın en büyük yedek askeri gücüne sahip olup, bu durumun Rusya tehdidine karşı caydırıcı bir rol oynadığı belirtilmektedir.
Askerlik hizmetine iştiraki artırmak için teşvik ve farkındalık kampanyalarının gerekli olduğu söz edilmektedir. Araştırmacılar, halkın savaşı kazanılabilir görmesinin, orduya katılma istekliliği ile direkt irtibatlı olduğunu vurgulamaktadır. Avrupa’nın askeri kapasitesinin güçlendirilmesinin, halkın savunmaya yönelik inancını artırabileceği öngörülmektedir.
